OPOWIEŚCI ZE SŁUŻEWA / 03 KRAJOBRAZ / ARCHEOLOGIA

Co kryje
skarpa Gucina?

Podziemne korytarze w sąsiedztwie kościoła nadal stawiają pytania. Badania i archiwalia pozwalają opowiedzieć o nich więcej — bez dopisywania brakujących rozdziałów.

Widok kościoła św. Katarzyny przez drzewa znad stawu
Kościół oglądany znad stawu, 2019. Krajobraz sąsiedztwa Gucina; fotografia nie przedstawia wejścia do podziemi.
Wistula · CC BY-SA 4.0 · kadr dostosowany do układu

Zajrzeć pod powierzchnię

Rafał Solecki i Katarzyna Krzywicka zestawili wyniki badań z lat 2021–2024 z dokumentami archiwalnymi. Ich artykuł ukazał się w „Wiadomościach Konserwatorskich” w 2026 roku. Pokazuje obiekt, który zmieniał się w czasie: był przebudowywany, częściowo się zawalił i służył także jako lodownia. [1]

Trzy poziomy
pewności.

USTALENIE BADACZY

Starsze niż park

Autorzy wskazują, że budowa podziemi poprzedzała drugą połowę XVIII wieku. Znalezione monety pozwalają rozważać drugą połowę XVII wieku, lecz nie dają pewnej daty powstania.

HIPOTEZA

Woda dla Wilanowa

Położenie przy źródle oraz dzieje stawu skłaniają badaczy do rozważenia związku podziemi z systemem wodnym założenia wilanowskiego. Możliwe powiązanie inwestycji z Janem III Sobieskim wymaga dalszej weryfikacji.

OTWARTE PYTANIE

Pierwotne przeznaczenie

Nie ustalono go ostatecznie. Późniejsze wykorzystanie obiektu jako lodowni nie rozstrzyga, po co zbudowano go na początku.

Opracowanie ustaleń i hipotez autorów, zwłaszcza s. 13–15. [1]

Czytać cały krajobraz

Patrząc na kościół ze stawu, łatwo skupić uwagę na sylwetce świątyni. Ta lektura zachęca do zadania innych pytań: skąd płynęła woda, jak zmieniano zbocze i jakie ślady zostawiły kolejne przebudowy?

Do podziemi zaglądamy tutaj przez dokumentację. Publikacja zawiera fotografie i rysunki, które warto oglądać razem z opisem badań. To one pomagają zrozumieć, skąd biorą się wnioski — i dlaczego część z nich pozostaje ostrożna.

DO WŁASNEJ LEKTURY

Źródła

  1. Artykuł naukowy · pełny PDF

    Rafał Solecki, Katarzyna Krzywicka, „Nowe źródła do badań nad chronologią i funkcją podziemnego założenia w parku Gucin-Gaj w Warszawie”, „Wiadomości Konserwatorskie” 85, 2026, s. 7–16.

    Otwórz źródło
  2. Opis bibliograficzny

    Rekord publikacji w repozytorium Politechniki Krakowskiej.

    Otwórz źródło
NASTĘPNA OPOWIEŚĆ / 01Dzwon z kościoła, którego już nie ma